Interview: Telemann verveelt nooit

Eric Bosgraaf

Door Noortje Zanen

Blokfluitvirtuoos Erik Bosgraaf is fan van Telemann en dat is geen geheim: hij heeft al vijf cd’s opgenomen met blokfluitmuziek van deze achttiendeeeuwse topcomponist. Na de fantasia’s, sonates, concerten en dubbelconcerten zijn nu de triosonates aan de beurt. Telemann verveelt nooit.

Toen Telemann nog leefde was hij veel beroemder dan Bach. Hij componeerde ontzettend veel muziek in verschillende stijlen en genres en hield daarbij altijd rekening met de smaak van het publiek. Geen wonder dat hij zo geliefd was bij zijn tijdgenoten. In de eeuwen na zijn dood werden hem echter oppervlakkigheid en gebrek aan een duidelijke eigen muzikale stijl verweten. Gelukkig heeft de sublieme muziek van Bach niet tot gevolg gehad dat we Telemann vergeten zijn: tegenwoordig wordt zijn muziek weer op waarde geschat. En omdat het precies 250 jaar geleden is dat hij overleed is het nu zelfs Telemannjaar. Toch heeft deze geweldige componist volgens Erik Bosgraaf nog steeds last van een imagoprobleem.

Bosgraaf: “Ik weet dat het romantische projectie is, maar ik hoor in Telemanns muziek het onbevangen enthousiasme van een kind. De gretigheid waarmee een kind een instrument bespeelt of in een appel bijt is aanstekelijk. Helaas raken veel professionele musici die gretigheid kwijt als ze ouder worden. Maar Telemann heeft die speelse gretigheid nooit verloren. Volgens mij heeft hij alleen maar zoveel muziek kunnen schrijven omdat hij er plezier in had. Zijn muziek is toegankelijk en spreekt tot het hart, meer dan bijvoorbeeld de muziek van Bach. Helaas bestaat er nog altijd het vooroordeel dat Telemanns muziek te simpel is. Daar ben ik het niet mee eens: Telemann daagt de musicus juist uit. Op papier lijkt zijn muziek vrij eenvoudig, maar het is natuurlijk wel de bedoeling dat je er iets moois en interessants van maakt. Er is veel ruimte voor eigen improvisatie, bijvoorbeeld voor versieringen in de langzame delen, maar je moet wel weten hoe je dat moet doen. Je moet de taal van Telemann leren kennen!”

De Russische violist Dmitry Sinkovsky is net zo enthousiast als Bosgraaf: “Telemann is altijd goed. Die man heeft nooit één slechte noot geschreven”, aldus een citaat van de violist in het cd-boekje. Een jaar geleden namen ze – samen met cellist Balázs Máté en klaveciniste Alexandra Koreneva - alle vijf triosonates voor blokfluit, viool en continuo op. Bosgraaf: “Op papier lijkt het een extreem saai programma. We spelen muziek van slechts één componist voor steeds dezelfde bezetting. Maar dat vind ik juist zo interessant, want hoe voorkom je nu dat alle sonates hetzelfde gaan klinken? Ik vergelijk het weleens met toneelstukken die uit één monoloog bestaan: de beperking is de uitdaging. We hebben samen gezocht naar verschillende klankkleuren en we reageren op elkaars improvisaties. Eigenlijk voeren we gewoon een gesprek: we praten met elkaar, we zingen met elkaar en af en toe gaan we samen dansen.” Dankzij de muziek van Telemann en de dialoog tussen Bosgraaf en Sinkovsky komen alle onderwerpen en emoties vol overgave aan bod.

WWW.ERIKBOSGRAAF.COM

p253a.jpg Telemann

Trio Sonatas

VKZ.NL/17565