Podium: Doulce Mémoire

Aan het hof van françois I

Door Marcel Bijlo

Het Franse ensemble Doulce Mémoire komt naar het Festival Oude Muziek met een dansvoorstelling. De reformatie is weliswaar het festivalthema, maar om aan te geven waartegen de hervormers zich zo verzetten is er ook aandacht voor wereldser zaken.

Doulce Mémoire werd opgericht in 1990 als klein renaissance-ensemble. Oprichter en blokfluitist Denis Raisin Dadre, die het ensemble nog steeds leidt, zocht een aantal collegae bij elkaar met wie hij vervolgens de wereld van de oude muziek in rap tempo veroverde. Doulce Mémoire, de naam komt van een bekend Frans chanson uit de zestiende eeuw, was in 1995 voor de eerste keer op het Festival Oude Muziek te zien met een hartveroverende geënsceneerde madrigaalkomedie. Er volgden vele festivaloptredens met Franse, Italiaanse en Spaanse muziek, waarbij zowel kerkmuziek, madrigalen als dansmuziek op het programma stond.

Uitgangspunt van Doulce Mémoire is dat er per productie heel zorgvuldig gezocht wordt naar de voor het uitgevoerde repertoire meest geëigende zangstijl en instrumenten. Denis Raisin Dadre omschrijft zichzelf graag als ‘instrumentenfetisjist’ en hij laat soms zeer ongebruikelijke instrumenten reconstrueren. Daarbij neemt hij ook risico, want zo’n reconstructie, waar heel wat uren hand-werk in kunnen gaan zitten, blijkt soms niet helemaal geslaagd. Zo mislukte een bajoncillo, een klein, fagotachtig instrument dat in de zestiende eeuw in Spanje in gebruik was. Toen het instrument klaar was, viel het klankresultaat tegen en werd gewoon een nieuwe poging gedaan, net zo lang tot het goed klonk. Ondanks deze zeer grondige en tijdrovende werkwijze is Doulce Mémoire een van de productiefste ensembles voor oude muziek. Bij de labels Astrée, Ricercar en Zig-Zag Territoires verscheen een indrukwekkende rij cd’s met zeer uiteenlopend repertoire. In 2015 verscheen Musiques d’un règne, een dubbel-cd in een gebonden boek, waarop muziek aan het hof van François I te horen is.

François I was, net als Hendrik VIII, een renaissance-vorst die zijn hofmuziek als groot prestigeobject beschouwde. Beide vorsten hebben ook zelf gecomponeerd. François I regeerde van 1515 tot 1546 en dat is net de periode waarin de reformatie een aanvang nam. Tijdens de dans-voorstelling die Doulce Mémoire in het Festival Oude Muziek speelt, wordt een beeld geschetst van de Franse hofcultuur in deze periode. Aangetoond wordt waarom de kerkhervormers, die in Frankrijk natuurlijk wat minder succes hebben gehad dan in noordelijker landen, zo gekant waren tegen deze hofcultuur, dit wereldse vermaak. Dat vermaak, en zeker de ‘magnificences’ die François I aan zijn hof organiseerde, was in hun ogen een uitvinding van de duivel. De magische wereld die muziek, dans en theater opriepen, leidde de mens af van het geloof, vonden de kerkhervormers. Dus horen ze thuis in een festival dat een breed beeld wil schetsen van Europa ten tijde van de reformatie. De magie zal er tijdens deze uitbundig gekostumeerde dans-voorstelling zeker zijn, en er kan worden genoten van de mooiste chansons van componisten als Claude Lejeune en Claudin de Sermisy. François I zette met deze hofspektakels een trend in die aan het hof van Louis XIV zijn hoogtepunt zou bereiken.

16a.jpg

DOULCE MÉMOIRE FESTIVAL OUDE MUZIEK

29 & 30 AUGUSTUS, STADSSCHOUWBURG, UTRECHT

WWW.OUDEMUZIEK.NL